Overslaan en naar de inhoud gaan

Auteur: admin

Op zoek naar de juiste balans tussen mens en natuur

Bij Urtica de Vijfsprong zoeken ze continu naar de balans tussen mens en natuur. Dat werd maandag 28 augustus wel duidelijk tijdens het bezoek van minister Van der Wal voor Natuur en Stikstof aan de groene zorgorganisatie in Vorden. De natuurinclusieve zorg die ze bij Urtica bieden, wordt in praktijk gebracht tijdens het werk van de cliënten bij De Vijfsprong op de biodynamische boerderij en tuinderij.

Tijdens het bezoek op deze zonnige nazomerdag kreeg de minister een rondleiding langs alle onderdelen van Urtica de Vijfsprong. Van buitenvergaderen naar de tuinderij en boerderij, en via de kassen en de kaasmakerij naar de biologische supermarkt van de Vijfsprong. “We focussen ons erop dat ieder bedrijfsonderdeel zichzelf kan redden. We werken in goede harmonie samen en hebben we elkaar nodig”, legt Bram van den Esker uit.

De rondleiding eindigde op het plein, waar de minister met boer, Guus van Imhoff en Bram van den Esker, directeur, in gesprek ging. Guus van Imhoff vertelt: “wij passen als boerenbedrijf qua stalmodel en het aantal weide-uren niet in de bestaande modellen. Maar zijn wel voorloper voor vele bedrijven. ”En voorloper is Urtica de Vijfsprong al bijna 40 jaar, ook als groene GGZ-organisatie. De zorgorganisatie biedt begeleid wonen op verschillende plekken in Vorden en omgeving. Daar wordt gewerkt in het Huis (ondersteuning), in de tuinderij en kas, op de boerderij, in het zuivelteam en de supermarkt met onder andere producten van het eigen bedrijf.

Het landbouwbedrijf streeft een gesloten bedrijfskringloop na. Alles wat er aan voer, mest, etc. nodig is komt zo veel mogelijk van het eigen bedrijf. De Vijfsprong heeft 50 melkkoeien die 300.000 liter melk produceren, die op eigen erf wordt verwerkt tot kaas en zuivelproducten (melk, yoghurt, kwark, slagroom). Daarnaast zijn er varkens, kippen en is er een tuinderij waar groenten en vruchten worden geteeld. De producten worden in de eigen winkel en andere verkooppunten verkocht.

“Ik ben heel enthousiast over wat ik hier gehoord en gezien heb. Bij jullie ervaar je echt de wederkerigheid in de balans tussen zorg en natuur: natuur is goed voor mensen en mensen zijn goed voor de natuur, echt heel mooi”, sluit minister Van der Wal het werkbezoek af.

Februari 2022. Op perron 3 in Zutphen begint het avontuur. Druk pratend, vol verwachting klopt ons hart. Ja, daar ziet Pippa de trein komen. Ze heeft mij vol trots haar rode trui met witte letters PARIS laten zien. Miran, Beate, Albert, Mirjam, Marianne en Martijn lopen de trein in. Op Arnhem centraal zien we op de schermen dat de RE 19 naar Düsseldorf gaat. We lopen richting de zijde van Sonsbeekpark. In de donkerte worden we al verwelkomd door de conductrice die haar hoofd door het raampje van de machinist steekt. We zijn ruim op tijd. Marianne ziet Albert de Vries aan komen lopen, Compleet!

De RE 19 rijdt weg en vliegt de Nederlandse stations voorbij. In zevenaar stopt hij nog even. Aussteigen an rechten seite ….. Horen we, totdat hij stopt op het eindpunt Dusseldorf Haubtbahnhof. Welke trein moeten we nu hebben? Staan we op het juiste perron? of toch niet. De hele stoet zet zich in beweging als we erachter komen dat we nog een stukje moeten lopen. 100 meter zijn we nu al dichter bij Oostenrijk! In de ICE 623 in wagon 23, drie uur lang naar buiten kijken, lezen, babbelen en daar is station Nürnberg een volgende overstap. Onderweg merken we dat de trein zo hard gaat dat als we een foto moment zien, er weer een boom, tunnel of muur voor staat. Toch lukt het soms om een mooie kerk, kasteel of landschap te knippen.

Linz aangekomen, uit de trein naar boven, daar staan Peter, Rainer, Lucas en Wiebe. Dit zijn mensen uit de andere groepen uit Duitsland en Oostenrijk die bij ons deze week aansluiten. Peter wenkt ons, Wiebe wijst ons naar zijn bus. In de bus heerst wederom een uitgelaten stemming, verwondert over de kerstman die de arreslee gemist heeft en nog voor een winkel staat.

Wiebe spreekt Nederlands tot onze verassing, Miran vraagt hoe dat kan, vol trots zegt hij dat hij in Friesland geboren is. Na een kleine file razen we naar restaurant “Ernst” vlakbij de Donau. Daar ontmoeten we de andere Duitsers en Oostenrijkers. Laat dat eten en drinken maar aan Oostenrijkers over bedenk ik mij. We krijgen de bus van Wiebe mee en reizen naar ons hotel alvorens we eerst de verkeerde afslag op een bijzondere kruising genomen hebben. Na 5 minuten keren we om en maken we een mooie bocht onder een brug door en rijden we zeer dicht bij de Donau op een zeeeerrr smalle weg in de mist naar ons Hotel. Marianne heeft het Pinguïnspel weer meegenomen. Dan gaan we ieder naar onze eigen kamer en gaan slapen.

’s Morgens staat Aachim bij de deur van de grote feestzaal ons te verwelkomen met een lichte spanning op zijn gezicht, jullie zijn net op tijd. Binnengekomen loop ik met Martijn de grote zaal in. Iedereen zit al op zijn plaats. Ik kijk rond en herken hier en daar een gezicht, een verwelkoming die ik niet had verwacht. Zingen, spreuken en uitleg over wat er komen gaat. Af en toe staat er iemand op en loopt de zaal uit, niemand kijkt op iedereen laat gebeuren wat er gebeurt. Dan worden de werkgroepen bekend gemaakt: Gunter houtwerkplaats, Elizabeth in de stal, Rainer in de bakkerij, Maria in het koffiecafe. Martijn gaat naar het hout, ik ga met hem mee. ín de werkplaats gaan we latten schuren. Die een onderdeel worden van een balustrade voor het nieuwe terras. Een nieuw onderdeel aan deze prachtige boerderij. Door zijn hoogte heeft het iets van een slot of een Schlöss zoals ze dat hier in Oostenrijk zeggen. Leerling Gunter laat ons zien hoe het gedaan moet worden. Peter uit Duitsland wordt geraakt door de diepe verbinding die leerling Gunter heeft met het hout.

Dan wordt er stipt om 12:00 uur gegeten. Ik sluit met Martijn aan bij de tafel waar onze chauffeur van de eerste dag, Wiebe, een oudere wijze man met lange witte haren, met Thomas zit te praten. Thomas heeft ons in de ochtendkring een Euritmie oefening laten zien die we allemaal nadeden. Een oefening waarin we ons openen in het licht en dit naar de aarde brengen. ‘s Avonds wordt er in een restaurant gegeten.

De volgende dag sta ik met ik met boerin Elizabeth in de koeienstal, samen met een andere Urticaan en nog vier anderen. Christiaan gaat “voordoend”, gefocust het uitmesten van de paardestal demonstreren. Samen met iemand uit de Duitse club mest ik de ruimte uit. Elisabeth duidt mijn handelingsimpuls als verbindend-ondersteunend. Dan zijn er nog maar 10 minuten over, en moet nog alles opgestrooid worden. Als een razende in de hoogste versnelling, als een geoliede machiene vliegt het stro rond.

’s Middags mogen we met Konrad mee voor een rondleiding. 25 jaar geleden is de boerderij gekocht van een weduwe en omgebouwd tot wat het nu is. Er wonen 16 mensen en er komen nog eens 10 mensen elke dag werken. Een klein doolhof waar ik na twee dagen de weg begin te vinden. We mogen in Silka haar kamer kijken. Miran ziet een mooie pop in bed liggen en Martijn wordt gegrepen door een Maria afbeelding op antroposofische wijze geschilderd. Aachim woont er ook met zijn vrouw en twee kinderen. Ik kom Alfa tegen in de grote kas en we bekijken de wintergroente: veldsla, rucola en spinazie. Buiten is Olivier met een trekker in de weer, Aachim staat wat te doen in de werkplaats. Julia en Johannes schilderen in het schildersatelier, de fruitbomen staan in de knop, de mist verhindert ons het zicht maar maakt er een sfeervol winterplaatje van. Maria schenkt koffie, iedereen werkt, loopt rond, praat en speelt ……… een plek waar je wil zijn!!!

buitenzijde boerderij Birkenhof

Inclutrain reis naar Birkenhof

Februari 2022. Op perron 3 in Zutphen begint het avontuur. Druk pratend, vol verwachting klopt ons hart. Ja, daar ziet Pippa de trein komen. Ze heeft mij vol trots haar rode trui met witte letters PARIS laten zien. Miran, Beate, Albert, Mirjam, Marianne en Martijn lopen de trein in. Op Arnhem centraal zien we op de schermen dat de RE 19 naar Düsseldorf gaat. We lopen richting de zijde van Sonsbeekpark. In de donkerte worden we al verwelkomd door de conductrice die haar hoofd door het raampje van de machinist steekt. We zijn ruim op tijd. Marianne ziet Albert de Vries aan komen lopen, Compleet!

De RE 19 rijdt weg en vliegt de Nederlandse stations voorbij. In zevenaar stopt hij nog even. Aussteigen an rechten seite ….. Horen we, totdat hij stopt op het eindpunt Dusseldorf Haubtbahnhof. Welke trein moeten we nu hebben? Staan we op het juiste perron? of toch niet. De hele stoet zet zich in beweging als we erachter komen dat we nog een stukje moeten lopen. 100 meter zijn we nu al dichter bij Oostenrijk! In de ICE 623 in wagon 23, drie uur lang naar buiten kijken, lezen, babbelen en daar is station Nürnberg een volgende overstap. Onderweg merken we dat de trein zo hard gaat dat als we een foto moment zien, er weer een boom, tunnel of muur voor staat. Toch lukt het soms om een mooie kerk, kasteel of landschap te knippen.

Linz aangekomen, uit de trein naar boven, daar staan Peter, Rainer, Lucas en Wiebe. Dit zijn mensen uit de andere groepen uit Duitsland en Oostenrijk die bij ons deze week aansluiten. Peter wenkt ons, Wiebe wijst ons naar zijn bus. In de bus heerst wederom een uitgelaten stemming, verwondert over de kerstman die de arreslee gemist heeft en nog voor een winkel staat.

Wiebe spreekt Nederlands tot onze verassing, Miran vraagt hoe dat kan, vol trots zegt hij dat hij in Friesland geboren is. Na een kleine file razen we naar restaurant “Ernst” vlakbij de Donau. Daar ontmoeten we de andere Duitsers en Oostenrijkers. Laat dat eten en drinken maar aan Oostenrijkers over bedenk ik mij. We krijgen de bus van Wiebe mee en reizen naar ons hotel alvorens we eerst de verkeerde afslag op een bijzondere kruising genomen hebben. Na 5 minuten keren we om en maken we een mooie bocht onder een brug door en rijden we zeer dicht bij de Donau op een zeeeerrr smalle weg in de mist naar ons Hotel. Marianne heeft het Pinguïnspel weer meegenomen. Dan gaan we ieder naar onze eigen kamer en gaan slapen.

’s Morgens staat Aachim bij de deur van de grote feestzaal ons te verwelkomen met een lichte spanning op zijn gezicht, jullie zijn net op tijd. Binnengekomen loop ik met Martijn de grote zaal in. Iedereen zit al op zijn plaats. Ik kijk rond en herken hier en daar een gezicht, een verwelkoming die ik niet had verwacht. Zingen, spreuken en uitleg over wat er komen gaat. Af en toe staat er iemand op en loopt de zaal uit, niemand kijkt op iedereen laat gebeuren wat er gebeurt. Dan worden de werkgroepen bekend gemaakt: Gunter houtwerkplaats, Elizabeth in de stal, Rainer in de bakkerij, Maria in het koffiecafe. Martijn gaat naar het hout, ik ga met hem mee. ín de werkplaats gaan we latten schuren. Die een onderdeel worden van een balustrade voor het nieuwe terras. Een nieuw onderdeel aan deze prachtige boerderij. Door zijn hoogte heeft het iets van een slot of een Schlöss zoals ze dat hier in Oostenrijk zeggen. Leerling Gunter laat ons zien hoe het gedaan moet worden. Peter uit Duitsland wordt geraakt door de diepe verbinding die leerling Gunter heeft met het hout.

Dan wordt er stipt om 12:00 uur gegeten. Ik sluit met Martijn aan bij de tafel waar onze chauffeur van de eerste dag, Wiebe, een oudere wijze man met lange witte haren, met Thomas zit te praten. Thomas heeft ons in de ochtendkring een Euritmie oefening laten zien die we allemaal nadeden. Een oefening waarin we ons openen in het licht en dit naar de aarde brengen. ‘s Avonds wordt er in een restaurant gegeten.

De volgende dag sta ik met ik met boerin Elizabeth in de koeienstal, samen met een andere Urticaan en nog vier anderen. Christiaan gaat “voordoend”, gefocust het uitmesten van de paardestal demonstreren. Samen met iemand uit de Duitse club mest ik de ruimte uit. Elisabeth duidt mijn handelingsimpuls als verbindend-ondersteunend. Dan zijn er nog maar 10 minuten over, en moet nog alles opgestrooid worden. Als een razende in de hoogste versnelling, als een geoliede machiene vliegt het stro rond.

’s Middags mogen we met Konrad mee voor een rondleiding. 25 jaar geleden is de boerderij gekocht van een weduwe en omgebouwd tot wat het nu is. Er wonen 16 mensen en er komen nog eens 10 mensen elke dag werken. Een klein doolhof waar ik na twee dagen de weg begin te vinden. We mogen in Silka haar kamer kijken. Miran ziet een mooie pop in bed liggen en Martijn wordt gegrepen door een Maria afbeelding op antroposofische wijze geschilderd. Aachim woont er ook met zijn vrouw en twee kinderen. Ik kom Alfa tegen in de grote kas en we bekijken de wintergroente: veldsla, rucola en spinazie. Buiten is Olivier met een trekker in de weer, Aachim staat wat te doen in de werkplaats. Julia en Johannes schilderen in het schildersatelier, de fruitbomen staan in de knop, de mist verhindert ons het zicht maar maakt er een sfeervol winterplaatje van. Maria schenkt koffie, iedereen werkt, loopt rond, praat en speelt ……… een plek waar je wil zijn!!!

tracktor en mensen voor de kas

Buitenlandse vrijwilliger / Two volunteers

Twee buitenlandse vrijwilligers zijn voor negen maanden op de Vijfsprong om mee te werken. De bedoeling van de European Solidarity Corps is om Europa te ervaren, en om te verbinden.
Een reden voor vrijwilligers werk kan zijn dat je wilt weten waar kaas vandaan komt. Wat betekent antroposofie in praktijk? Herstellen en werken, hoe werkt dat? Hoe is het leven in de Achterhoek, Gelderland, Nederland?

Jonge mensen van verschillende culturen komen zo ook op de Vijfsprong en werken in tuin, huis, vee of in de zuivel. De negen maanden kunnen op verschillende momenten in het jaar ingaan.
Elke dag is er iets nieuws te leren. Thema’s zoals antroposofie, (Demeter) landbouw, Nederlands met taal en cultuur, de zorg en inclusie worden in de praktijk ervaren.

Op dit moment woon ik samen met de andere buitenlandse vrijwilliger in de buurt van Zutphen, dat is eerst 10 km fietsen en dan kan het werk beginnen. Elke drie maanden wissel je van werkgebied. Overal is ruimte voor eigen ervaringen en leerpunten.

Europeanen tussen 18 en 30 jaar, kunnen online solliciteren bij de host organisatie Lava Legato. Ook in Rotterdam en Zoetermeer zijn plekken waar Lava Legato bezig is met verschillende projecten voor vrijwilligers.

And now in English:
Two volunteers come for 9 month to work on the farm de Vijfsprong. (The projects of 9 month don’t start together.) One idea behind is experiencing and connecting Europe. Young people (18-30 years) with different backgrounds and cultures come to de Vijfsprong to work in garden, cattle, house or in the diary.
Everyday there is something to learn. Topics as anthroposophy, (Demeter) agriculture, Dutch in language and culture, inclusion and (day-)care come together in everyday work.

My working day as a volunteer starts with 10km cycling to work. The volunteers live together close to Zutphen. At work is the idea to change working places each 3 month to get to know more from the farm. Everywhere volunteers can make experience and learn to come up for oneself.
My reasons why were these Questions: where does cheese come from? How does anthroposophy looks in everyday work? Care and work how does it balance each other out? How is it to live in the Achterhoek, Gelderland, in the Netherlands?

Who can do this?
Young people who live in an EU member state can apply for the project to the host organization Lava Legato. The organization is placed in Rotterdam, where they host all kind of other projects also some in Zoetermeer.
Agriculture interest or social background can be useful. But mainly it is about motivation also for working physically and outside.

twee mensen hangen over een hek

Er was eens

Een verhaal dat geschreven wordt door heel Urtica. Het gaat van groep naar groep gaan en zo langzaam groeien.

Dit verhaal begint in het bos. Het is een grijze dag en er vallen nog druppels van de bladeren van de regenbui die wegtrekt. Vogels vliegen af en aan en er ritselt van alles in de struiken en op de grond. Er komt een ridder aan. Hij zit hoog op zijn bruine paard en houdt de teugels losjes in een hand vast. In zijn andere hand heeft hij een brief.

De brief wordt zorgvuldig opgeborgen. Het paard houdt halt en de ridder stijgt af. Het paard mag wat eten gaan zoeken terwijl de ridder wat hout bij elkaar zoekt voor een vuur. Dat zal nog niet meevallen na deze regenbui. Het lukt hem toch om een vuur te maken. Als het lekker brandt gaat de ridder nog meer hout zoeken. Als hij een eind verder is ruikt de ridder iets en hij kijkt op. Er komt iemand aanlopen. Dat is Stefan die aan het wandelen is. Stefan zegt: “Ridder, ik ruik vuur.” De Ridder zegt: “Dit is mijn vuur, kom erbij zitten.”

Stefan en de ridder gaan in het bos overnachten. De ridder haalt zijn tent en het zadel van zijn paard en samen met Stefan zet hij de tent op. Ze slapen in de tent als het paard onrustig wordt. Het paard hoort muziek en onweer. De ridder zegt tegen Stefan: “Ik ga kijken wat er aan de hand is.”

De ridder spitst zijn oren en volgt het geluid van de muziek. Het regent hard en het onweer overstemd soms de muziek.

De ridder sluipt dichterbij want de muziek is nu zo luid dat er misschien wel anderen in de buurt zijn en de ridder weet nog niet of ze vriendelijk zijn of misschien wel gevaarlijk!

Zijn natte haren plakken tegen zijn gezicht. Hij baalt dat de kappers dicht zijn want zijn haren zijn veel te lang. “Straks maar even aan Stefan vragen of hij er wat af wil halen, of vlechtjes erin, net als mijn paard”, denkt de ridder.

Dan hoort hij lachen, heel hard lachen. Het maakt de ridder in de war want het lachen is een eng lachen, een gemeen lachen. “Wie lacht daar? En waarom lachen ze?” vraagt de ridder zich af.

Terwijl de ridder op onderzoek uit is gegaan zijn Stefan en het paard achtergebleven. Stefan vraagt of het paard ook bij hem in de tent wil wat het paard trilt als een rietje. Het past net aan.

Het regent nog steeds en ze horen hoe de druppels op hun tent plensen. “Een gezellig geluidje” zegt stefan. Het vuur is allang uit dus ze zitten in het donker te wachten op wat komen gaat……

De muziek is nog steeds in de verte te horen en de ridder loopt op het geluid af. Ineens ziet hij een mooi erf met een boerderij genaamd ‘de Vijfsprong’. Er zijn mensen die daar vrolijk dansen en feesten op de muziek.

“Wat is hier aan de hand?” vraagt hij. Hierop wordt geantwoord: “Wij hebben elk jaar rond deze tijd een feestje waar iedereen verkleed heen komt. Het thema van dit jaar is ‘naar’. Dus we zijn in verbinding met elkaar en met dit thema.” De ridder kijk verbaast en zegt: “Oké, interessant. Is het goed dat ik hier even de sfeer kom proeven?” waarop iedereen in koor antwoord: “Kom erbij en wees welkom!” Zo danste en kletse de ridder wat met iedereen.

Ineens bedacht de ridder zich dat het al laat was en hij Stefan en zijn paard had achtergelaten in het bos. De ridder bedankte iedereen voor de gezellige avond en ging weer op weg, terug naar het bos.

Het regende nog een klein beetje. Als de ridder weer bij de tent aankomt zegt Stefan tegen de ridder: “Jouw paard en ik hebben lang op jou gewacht. Wat ben jij lang weg geweest!” “Ja, dat klopt” antwoord de ridder, “ik heb ontdekt waar dat geluid en de muziek vandaan kwam. Het waren aardige mensen, het was goed volk.”

Stefan en de ridder kletsen nog even wat na. En langzamerhand vielen het paard, de ridder en Stefan in een diepe slaap.

De volgende morgen was de lucht helder en de zon kwam al een beetje op toen eerst Stefan langzaam ontwaakte. Kort daarna werd ook de ridder wakker en ze vragen aan elkaar “Wat zullen we vandaag gaan doen en beleven?”

De volgende morgen was de lucht helder en de zon kwam al een beetje op toen eerst Stefan langzaam ontwaakte. Kort daarna werd ook de ridder wakker en ze vragen aan elkaar “Wat zullen we vandaag gaan doen en beleven?”

Eerst weer de ogen dicht doen en nagenieten van het feest, dacht de ridder. Helaas was de dag te kort om dit te doen. Ze moesten verder om de brief weg te brengen. De plaats was nog onbekend. Iemand had gezegd: ‘natuur zal dit vertellen’.

Hij struikelde over zijn te lange haren en vroeg Stefan dit in te vlechten.

Tijdens het invlechten van zijn lange bos haren vertelde de ridder aan Stefan hoe het was geweest. Op het hoogte punt van het verhaal stak er een felle wind op. Dit is de juiste richting, dachten ze en vervolgde de reis met de wind in de rug.

Na een tijd komen ze het bos uit en in de verte lag het doel van de ridder zijn reis: de stad. Het is een koude dag en de ridder trekt zijn mantel wat strakker om zich heen. Hij voelt of de brief nog veilig zit en geeft zijn paard de sporen. Stefan kan niet zo hard lopen als het paard en kijkt de ridder na tot hij uit het zicht verdwenen is.

Fluitend keert Stefan terug naar huis. Dat was nog eens een avontuur!

Hoe dichter de ridder bij de stad komt hoe meer mensen er op de weg zijn. Hij laat zijn paard weer stapvoets lopen in de drukte. Bij de stadspoort aangekomen ziet hij een man naast de poort zitten. De man heeft versleten kleren en blote voeten. Zijn wangen zijn paars van de kou en hij houdt vermoeit een houten nap op. Er lopen veel mensen aan deze man voorbij alsof hij een struikje is. Als de ridder hem passeert kijken ze elkaar aan. De bedelaar steekt zijn nap wat verder omhoog. De ridder houdt halt en neemt zijn mantel af. Hij pakt zijn zwaard en de bedelaar krimpt ineen. Maar de ridder wil de bedelaar geen kwaad doen. Hij klieft zijn mantel in tweeen. De ene helft geeft hij aan de man en hij slaat zijn halve mantel weer om. Hij groet de man en vervolgt zijn weg.

In de stad zet hij koers richting herberg “In den gouden laars”. Hij stijgt af, geeft zijn paard aan de stalknecht en betreedt de herberg. Binnen is het heerlijk warm. Het is nogal druk dus hij moet even zoeken voor hij het doel van zijn reis ziet zitten: Nicolaas. Ze begroetten elkaar warm en drinken samen een chocolademelk. De ridder geeft zijn brief “Kijk Nicolaas hier is het verlanglijstje voor dit jaar.” Nicolaas neemt het aan en vraagt: “Je bent laat dit jaar, waar ben je geweest?”

“Ik kwam onderweg in een bos met een boerderij waar gefeest werd. Het lijkt erop dat ik daar lang gebleven ben. Hoe heette die boerderij ook al weer? De Zevensprong… nee, de Vijfsprong.”

“Ah de Vijfsprong, dat is zo’n mooi sprookje. Maar ik weet niet wie je daar gezien hebt want het bestaat niet echt natuurlijk. De Vijfsprong heeft misschien vroeger ooit echt bestaan, maar het is een legende, een sprookje voor kinderen. Een heel mooi sprookje Maarten!”

De volgende dag sta ik met ik met boerin Elizabeth in de koeienstal, samen met een andere Urticaan en nog vier anderen. Christiaan gaat “voordoend”, gefocust het uitmesten van de paardestal demonstreren. Samen met iemand uit de Duitse club mest ik de ruimte uit. Elisabeth duidt mijn handelingsimpuls als verbindend-ondersteunend. Dan zijn er nog maar 10 minuten over, en moet nog alles opgestrooid worden. Als een razende in de hoogste versnelling, als een geoliede machiene vliegt het stro rond.

’s Middags mogen we met Konrad mee voor een rondleiding. 25 jaar geleden is de boerderij gekocht van een weduwe en omgebouwd tot wat het nu is. Er wonen 16 mensen en er komen nog eens 10 mensen elke dag werken. Een klein doolhof waar ik na twee dagen de weg begin te vinden. We mogen in Silka haar kamer kijken. Miran ziet een mooie pop in bed liggen en Martijn wordt gegrepen door een Maria afbeelding op antroposofische wijze geschilderd. Aachim woont er ook met zijn vrouw en twee kinderen. Ik kom Alfa tegen in de grote kas en we bekijken de wintergroente: veldsla, rucola en spinazie. Buiten is Olivier met een trekker in de weer, Aachim staat wat te doen in de werkplaats. Julia en Johannes schilderen in het schildersatelier, de fruitbomen staan in de knop, de mist verhindert ons het zicht maar maakt er een sfeervol winterplaatje van. Maria schenkt koffie, iedereen werkt, loopt rond, praat en speelt ……… een plek waar je wil zijn!!!

Afscheid Ria Klein Bramel

Ria Klein Bramel heeft afscheid genomen van Urtica de Vijfsprong.

Zij is de laatste van de vier oprichters die hier nog werkzaam was en heeft bijna vierentwintig jaar kaas gemaakt met melk van eigen koeien. Soms was er zoveel vraag naar de Vijfsprongkaas dat er alleen jonge kaas verkrijgbaar was omdat de kaas de tijd niet kreeg om te rijpen. Met Ria vertrekt er een echte vakvrouw.

Ria: “Op Warmonderhof heb ik kaas leren maken. Van onze eerste koe Mirjam, vernoemt naar de oudste dochter, heb ik in 1984 mijn eerste Vijfsprong kaasjes gemaakt. Het verwerken van de eigen zuivel heeft zich langzaam ontwikkeld. De melk ging eerst naar afhaalpunten in Zutphen, de ‘melkkring’. Nu wordt de meeste melk door onszelf verwerkt tot kwark, yoghurt, acidophilus, crème fraîche, slagroom en kaas. We begonnen met kwark en in de eerste jaren zijn er veel mensen geweest die kwark en kaas maakten. Dat was voor winkels in Zutphen en Odin. Odin kreeg steeds meer winkels en wij maakten steeds meer kwark. In die tijd zorgde ik voor onze zes kinderen. Toen de jongste naar school ging, in 1997, ben ik hier de kaasmaker geworden.

Er waren toen veel kazen met gebreken, meestal waren ze niet echt goed van smaak. Boer Willem Beekman en ik zijn toen gaan onderzoeken wat van invloed was op de smaak van de kaas. Dat was een leuk proces; steeds één ding veranderen en dan weer testen. Uiteindelijk is met een ander zuursel de smaak enorm verbeterd. Van Odin kwam de vraag of we vegetarische babykaas wilden leveren. Het was wel efficiënt om dan voor alle kaas vegetarisch stremsel te gebruiken. Het werkt prima maar het is eigenlijk vreemd om te doen aangezien er toch geslacht moet worden. Om melkkoeien te houden moeten ze namelijk kalveren en de veestapel kan niet eindeloos aangroeien, dus er worden kalveren geslacht voor consumptie. Dan zou je ook de maagsappen van het kalf kunnen gebruiken om de melk te stremmen.

In de loop der jaren is de afzet groter geworden. Het is altijd wel lastig om het aanbod op de vraag af te stemmen. Als de afzet van de kwark stagneert dan is er veel melk over om kaas van te maken. Deze zomer was er minder melk door de droogte en veel vraag naar kwark, daarom kon er maar weinig kaas gemaakt worden. Er zijn zo steeds veel of juist weinig kazen van een bepaalde periode.

Het mooiste van de afgelopen jaren is met de mensen werken en te zien hoe zij zich ontwikkelen. Cliënten die steeds zelfstandiger worden en nu sommige dingen sneller en handiger kunnen dan ikzelf. Dat is heel leuk, en samen zingen onder het werk. Ik heb veel mooie herinneringen aan samenwerken. Bijvoorbeeld ook hoe ik met iemand in de kersttijd heel veel kaas maakte en ook nog een grote schoonmaak hield omdat er verder niemand was.

Kaas maken is fysiek heel inspannend. Vroeger was dat geen probleem. Maar na verloop van jaren merk ik wel dat ik er niet zoveel meer naast kon doen. Ik kan me nu niet meer voorstellen dat ik dit 24 jaar heb volgehouden. En zes kinderen heb opgevoed waarvoor ik elke dag een was moest draaien. En dit hele bedrijf opbouwen. Ik geniet nu sinds een aantal weken van mijn pensioen.

Het is wel gek om geen verbinding meer te hebben met de Vijfsprong. Ik ben er als oprichter natuurlijk altijd bij betrokken geweest. Ik woon er naast maar heb er nu dan niet meer iets te zoeken. Daar moet ik mijn weg nog in vinden. Maar ik geniet er van om geen kaas meer te hoeven maken en lekker in mijn tuin te kunnen werken.”

Tijdens het afscheid hield Edith Lammerts van Bueren een lezing over biologisch dynamische landbouw. Ria werd toegesproken en toegezongen. Als afsluiting genoten we van een sapje en … een stukje kaas.

Bij Urtica de Vijfsprong zoeken ze continu naar de balans tussen mens en natuur. Dat werd maandag 28 augustus wel duidelijk tijdens het bezoek van minister Van der Wal voor Natuur en Stikstof aan de groene zorgorganisatie in Vorden. De natuurinclusieve zorg die ze bij Urtica bieden, wordt in praktijk gebracht tijdens het werk van de cliënten bij De Vijfsprong op de biodynamische boerderij en tuinderij.

Tijdens het bezoek op deze zonnige nazomerdag kreeg de minister een rondleiding langs alle onderdelen van Urtica de Vijfsprong. Van buitenvergaderen naar de tuinderij en boerderij, en via de kassen en de kaasmakerij naar de biologische supermarkt van de Vijfsprong. “We focussen ons erop dat ieder bedrijfsonderdeel zichzelf kan redden. We werken in goede harmonie samen en hebben we elkaar nodig”, legt Bram van den Esker uit.

De rondleiding eindigde op het plein, waar de minister met boer, Guus van Imhoff en Bram van den Esker, directeur, in gesprek ging. Guus van Imhoff vertelt: “wij passen als boerenbedrijf qua stalmodel en het aantal weide-uren niet in de bestaande modellen. Maar zijn wel voorloper voor vele bedrijven. ”En voorloper is Urtica de Vijfsprong al bijna 40 jaar, ook als groene GGZ-organisatie. De zorgorganisatie biedt begeleid wonen op verschillende plekken in Vorden en omgeving. Daar wordt gewerkt in het Huis (ondersteuning), in de tuinderij en kas, op de boerderij, in het zuivelteam en de supermarkt met onder andere producten van het eigen bedrijf.

Het landbouwbedrijf streeft een gesloten bedrijfskringloop na. Alles wat er aan voer, mest, etc. nodig is komt zo veel mogelijk van het eigen bedrijf. De Vijfsprong heeft 50 melkkoeien die 300.000 liter melk produceren, die op eigen erf wordt verwerkt tot kaas en zuivelproducten (melk, yoghurt, kwark, slagroom). Daarnaast zijn er varkens, kippen en is er een tuinderij waar groenten en vruchten worden geteeld. De producten worden in de eigen winkel en andere verkooppunten verkocht.

“Ik ben heel enthousiast over wat ik hier gehoord en gezien heb. Bij jullie ervaar je echt de wederkerigheid in de balans tussen zorg en natuur: natuur is goed voor mensen en mensen zijn goed voor de natuur, echt heel mooi”, sluit minister Van der Wal het werkbezoek af.

Februari 2022. Op perron 3 in Zutphen begint het avontuur. Druk pratend, vol verwachting klopt ons hart. Ja, daar ziet Pippa de trein komen. Ze heeft mij vol trots haar rode trui met witte letters PARIS laten zien. Miran, Beate, Albert, Mirjam, Marianne en Martijn lopen de trein in. Op Arnhem centraal zien we op de schermen dat de RE 19 naar Düsseldorf gaat. We lopen richting de zijde van Sonsbeekpark. In de donkerte worden we al verwelkomd door de conductrice die haar hoofd door het raampje van de machinist steekt. We zijn ruim op tijd. Marianne ziet Albert de Vries aan komen lopen, Compleet!

De RE 19 rijdt weg en vliegt de Nederlandse stations voorbij. In zevenaar stopt hij nog even. Aussteigen an rechten seite ….. Horen we, totdat hij stopt op het eindpunt Dusseldorf Haubtbahnhof. Welke trein moeten we nu hebben? Staan we op het juiste perron? of toch niet. De hele stoet zet zich in beweging als we erachter komen dat we nog een stukje moeten lopen. 100 meter zijn we nu al dichter bij Oostenrijk! In de ICE 623 in wagon 23, drie uur lang naar buiten kijken, lezen, babbelen en daar is station Nürnberg een volgende overstap. Onderweg merken we dat de trein zo hard gaat dat als we een foto moment zien, er weer een boom, tunnel of muur voor staat. Toch lukt het soms om een mooie kerk, kasteel of landschap te knippen.

Linz aangekomen, uit de trein naar boven, daar staan Peter, Rainer, Lucas en Wiebe. Dit zijn mensen uit de andere groepen uit Duitsland en Oostenrijk die bij ons deze week aansluiten. Peter wenkt ons, Wiebe wijst ons naar zijn bus. In de bus heerst wederom een uitgelaten stemming, verwondert over de kerstman die de arreslee gemist heeft en nog voor een winkel staat.

Wiebe spreekt Nederlands tot onze verassing, Miran vraagt hoe dat kan, vol trots zegt hij dat hij in Friesland geboren is. Na een kleine file razen we naar restaurant “Ernst” vlakbij de Donau. Daar ontmoeten we de andere Duitsers en Oostenrijkers. Laat dat eten en drinken maar aan Oostenrijkers over bedenk ik mij. We krijgen de bus van Wiebe mee en reizen naar ons hotel alvorens we eerst de verkeerde afslag op een bijzondere kruising genomen hebben. Na 5 minuten keren we om en maken we een mooie bocht onder een brug door en rijden we zeer dicht bij de Donau op een zeeeerrr smalle weg in de mist naar ons Hotel. Marianne heeft het Pinguïnspel weer meegenomen. Dan gaan we ieder naar onze eigen kamer en gaan slapen.

’s Morgens staat Aachim bij de deur van de grote feestzaal ons te verwelkomen met een lichte spanning op zijn gezicht, jullie zijn net op tijd. Binnengekomen loop ik met Martijn de grote zaal in. Iedereen zit al op zijn plaats. Ik kijk rond en herken hier en daar een gezicht, een verwelkoming die ik niet had verwacht. Zingen, spreuken en uitleg over wat er komen gaat. Af en toe staat er iemand op en loopt de zaal uit, niemand kijkt op iedereen laat gebeuren wat er gebeurt. Dan worden de werkgroepen bekend gemaakt: Gunter houtwerkplaats, Elizabeth in de stal, Rainer in de bakkerij, Maria in het koffiecafe. Martijn gaat naar het hout, ik ga met hem mee. ín de werkplaats gaan we latten schuren. Die een onderdeel worden van een balustrade voor het nieuwe terras. Een nieuw onderdeel aan deze prachtige boerderij. Door zijn hoogte heeft het iets van een slot of een Schlöss zoals ze dat hier in Oostenrijk zeggen. Leerling Gunter laat ons zien hoe het gedaan moet worden. Peter uit Duitsland wordt geraakt door de diepe verbinding die leerling Gunter heeft met het hout.

Dan wordt er stipt om 12:00 uur gegeten. Ik sluit met Martijn aan bij de tafel waar onze chauffeur van de eerste dag, Wiebe, een oudere wijze man met lange witte haren, met Thomas zit te praten. Thomas heeft ons in de ochtendkring een Euritmie oefening laten zien die we allemaal nadeden. Een oefening waarin we ons openen in het licht en dit naar de aarde brengen. ‘s Avonds wordt er in een restaurant gegeten.

De volgende dag sta ik met ik met boerin Elizabeth in de koeienstal, samen met een andere Urticaan en nog vier anderen. Christiaan gaat “voordoend”, gefocust het uitmesten van de paardestal demonstreren. Samen met iemand uit de Duitse club mest ik de ruimte uit. Elisabeth duidt mijn handelingsimpuls als verbindend-ondersteunend. Dan zijn er nog maar 10 minuten over, en moet nog alles opgestrooid worden. Als een razende in de hoogste versnelling, als een geoliede machiene vliegt het stro rond.

’s Middags mogen we met Konrad mee voor een rondleiding. 25 jaar geleden is de boerderij gekocht van een weduwe en omgebouwd tot wat het nu is. Er wonen 16 mensen en er komen nog eens 10 mensen elke dag werken. Een klein doolhof waar ik na twee dagen de weg begin te vinden. We mogen in Silka haar kamer kijken. Miran ziet een mooie pop in bed liggen en Martijn wordt gegrepen door een Maria afbeelding op antroposofische wijze geschilderd. Aachim woont er ook met zijn vrouw en twee kinderen. Ik kom Alfa tegen in de grote kas en we bekijken de wintergroente: veldsla, rucola en spinazie. Buiten is Olivier met een trekker in de weer, Aachim staat wat te doen in de werkplaats. Julia en Johannes schilderen in het schildersatelier, de fruitbomen staan in de knop, de mist verhindert ons het zicht maar maakt er een sfeervol winterplaatje van. Maria schenkt koffie, iedereen werkt, loopt rond, praat en speelt ……… een plek waar je wil zijn!!!

Brenda

“Om te beginnen: Ik ben geboren en getogen in de stad en heb ik niet veel mee gekregen van het boerenleven. Ik had de voorkeur voor de tuin, maar toen ik hier kwam was ik bij het werkgebied Vee ingedeeld en ik hoorde dit een paar dagen voordat ik kwam. Ik kreeg acute hoofdpijn en stress. Een paar maanden geleden was het tijd om van werkgebied te veranderen, en kon ik naar de tuin.

Ik heb het echt geprobeerd, maar mijn psychische gezondheid ging achteruit. Toen mocht ik 4 dagen terug naar het vee en 1 dag naar de tuin.

De eerste dagen bij het vee had ik iets van: wat moet ik hier tussen die koeien en koeienvlaaien. Ik vond het de eerste 2 weken helemaal niets. Maar in de 2e week was ik aan het opstrooien en dacht, de heuvel is het bed voor de koeien en ik vind het toch ook fijn om in een schoon bed te liggen? En zo is het begonnen. Ik was om. Ik vond het fantastisch en zei: dit is het!

’s Morgens, hoe moeilijk ik het ook heb, kan ik de kracht vinden om uit mijn bed te komen. Ik hoef maar aan de koeien en de kalfjes te denken en mijn hart maakt een sprongetje van geluk. Ik voel mij verantwoordelijk voor ze en vind het erg fijn ze te verzorgen, aan te raken, en met ze te praten. Ik knuffel ze als ik het moeilijk heb. Ik heb een bevalling mee gemaakt, maar ook het uitschuiven op de trekker, het opstrooien, alles wat we doen in het belang voor de dieren. Maar ik kan ook een slangetje vervangen van de trekker of even op de trekker naar de groothandel om olie te verversen. En alle werkzaamheden die daarbij horen.

Ik ben er trots op dat ik hier deel van mag uitmaken, dat geeft mij een positief gevoel! Want na jaren is er eindelijk dat lichtpuntje in de duisternis waar ik erg naar verlangd heb. Ik word hier blij van, wat ik al jaren niet meer heb gevoeld. Niet te vergeten ook de werkbegeleiders/Guus/collega’s die mij er doorheen helpen, als het even niet gaat. Het is een heel fijn team. Erik, de werkbegeleider heeft gezegd dat ik een parel in het werkgebied ben en een natuurtalent op de tractor, een mooier compliment had ik niet kunnen krijgen.

Ik was ook nieuwsgierig om eens te kijken of ik het wat vond om Guus te helpen met melken en er kwam op dinsdagochtend om 06.30 uur een plekje vrij. Ik heb gezegd, als niemand wil, dan wil ik het wel proberen. En ja, dat is ook fantastisch en ik sta zonder moeite op om 6 uur. Ook heb ik een paar keer s ochtends vroeg de koeien uit de nachtweide gehaald met Guus. Je ziet niet veel in het donker, je ziet alleen maar bulten boven de dauw uitsteken. Wat een bijzondere belevenis, en een aanrader om dat zelf een keer te gaan doen!

Met pijn in mijn hart, ga ik over 2 weken afscheid nemen, want dan zit het jaar erop hier bij de Vijfsprong. Wat zal ik het missen! Maar ik ga weg met veel mooie herinneringen en ervaringen. Ik ga ik dit voorzetten ook op een biologisch dynamische zorgboerderij in Schoorl op de Noorderhoeve, dicht bij mij in de buurt.